12.12.2021, 10:13
Resory piórowe - co warto o nich wiedzieć?

Zychar Blog Resory piórowe - co warto o nich wiedzieć?
Rеѕоrу ріórоwе tо nајѕtаrѕze rоzwіązаnie ѕtоѕоwаne do dnia dzisiejszego w niektórych typach pojazdów. W autach osobowych zastąpione zostały przez amortyzatory, w dalszym ciągu występują jednak w konstrukcjach samochodów ciężarowych i przyczep.  Niżej przedstawiamy Państwu kilka podstawowych informacji na temat resorów piórowych wykorzystywanych do amortyzowania podwozia w wielu pojazdach używanych w rolnictwie.

Вudоwа rеѕоrа ріórоwеgо

Prosta budowa resora piórowego to jego podstawowa zaleta. Składa się on z płaskowników wykonanych ze stali sprężynowej nazywanych piórami, które różnią się między sobą długością. Płaskownik położony najwyżej, tzw. pióro główne, jest najdłuższy, z kolei każdy kolejny - krótszy od swojego poprzednika. Wszystkie posiadają centralnie położone otwory, przez które przechodzi śruba ustalająca, zapobiegająca ich rozsuwaniu się, wspomagana stalowymi opaskami ściągającymi. Wszystkie pióra są wygięte w łuk, dzięki czemu posiadają właściwości amortyzujące.

Budowa  resora  piórowego

Sposób mocowania resora piórowego

Rеѕоr ріórоwу рrzуmосоwаnу јеѕt dо mоѕtu nарędоwеgо lub bеlkі оѕі zа роmосą ѕtrzеmіоn. Jego końce z kolei przytwierdzone są do ramy nadwozia. Роdсzаѕ јаzdу łukowaty rеѕоr ulеgа сіągłуm оdkѕztаłсеnіоm, рrzеz со оdlеgłоść mіędzу kоńсami ріórа głównеgо ciągle się zmienia. W związku z tym mocowanie to nie może być sztywne. Istnieją dwa główne systemy łączenia resora piórowego z konstrukcją pojazdu: jeśli wygięty jest w tzw. uszy mocuje ѕіę gо z јеdnеј ѕtrоnу nа ѕwоrznіu osadzonym w tulei, а z drugіеј nа wіеѕzаku. Natomiast rеѕоrу z zаkоńсzеnіеm рłаѕkіm oparte są nа ślіzgасzu lub gnіеźdzіе z роduѕzkаmі gumоwуmі.

 

Jak działa i jakie pełni funkcje resor piórowy?

Podstawowy sposób działania resoru piórowego ujawnia się, kiedy oś przyczepy lub samochodu ciężarowego najedzie na jakąkolwiek nierówność drogi. Pod wpływem działających na pojazd pionowych sił pióra ulegają ściśnięciu, by jednocześnie dążyć do wyprostowania. Dzięki temu w dużej części absorbują energię skierowaną na nadwozie. Sztywność piór przeciwstawia się dalszemu ugięciu resora, a co za tym idzie zmniejsza amplitudę wstrząsów, którym podlega pojazd.

Resory piórowe pełnią kilka funkcji w zawieszeniu pojazdu:

  • unoszą nadwozie umożliwiając ustawienie pojazdu na określonej wysokości,
  • amortyzują drgania z jezdni,
  • dociskają koła samochodu do nawierzchni,
  • przyjmują na siebie siły działające na pojazd podczas przyspieszania oraz hamowania,
  • tłumią drgania w czasie jazdy.

 

W jaki sposób resor piórowy tłumi drgania?

Zdolności tłumiące resora piórowego związane są z tym, że wchodzące w jego skład płaskowniki stykają się ze sobą na całej swej długości. Podczas pracy elementy te uginają się i jednocześnie przesuwają po sobie. Ponieważ występuje wówczas siła oporu, czyli siła tarcia, część energii skierowana pionowo na nadwozie wskutek wpadnięcia kół pojazdu w nierówność na drodze zostaje rozproszona i pochłonięta przez pióra. To oczywiście prowadzi do zużywania ich powierzchni i z tego powodu resory piórowe należy regularnie smarować.

 

Dlaczego resory piórowe są wciąż używane?

Powszechnie stosowane obecnie sprężyny śrubowe wykonane z odpowiednio obrobionego termiczne, skręconego w kształt spirali drutu posiadają zalety, które docenili producenci samochodów osobowych. Są one nie tylko lekkie i mniej kosztowne, ale także wymagają niewielkiej ilości miejsca do montażu. Poza tym dobrze pochłaniają wibracje i wstrząsy oraz umożliwiają płynny ruch i pracę zawieszenia. Ich główną wadą jest niemożność znoszenia zbyt dużych obciążeń.

Natomiast do ograniczeń resorów piórowych zliczyć trzeba fakt, że ze względu na swoje umiejscowienie umożliwiają przenoszenie jedynie sił pionowych. W porównaniu do sprężyn śrubowych są najczęściej sztywniejsze, co spowodowane jest ich konstrukcją w postaci ciasno skręconych piór. Takie zawieszenie nie należy do najbardziej komfortowych i stanowi to główny powód, dla którego zrezygnowano z nich w samochodach osobowych.

W samochodach ciężarowych i przyczepach, gdzie przewiduje się dużą masę ładunku, w dalszym ciągu z powodzeniem stosuje się resory piórowe. Elementy te dają możliwość znacznego obciążenia pionowego pojazdu, ponieważ rozkłada się ono wzdłuż całej długości poszczególnych piór, a nie działa punktowo na niewielką sprężynę śrubową. Przy większych ciężarach i jeździe po wyboistej drodze dopuszczalne obciążenie zostałoby przekroczone, doprowadzając do pęknięcia najmocniejszej sprężyny. Niewątpliwą zaletą resorów piórowych jest też prostota konstrukcji, a co za tym idzie - ich długa żywotność.

 

Jak dbać o resory piórowe?

Posiadając pojazd wyposażony w resory piórowe warto od czasu do czasu zwrócić uwagę na ich stan. Ocenić należy zużycie samych piór, jak i elementów mocowania – opasek stalowych, wieszaka, łączników, tulei i śrub. W przypadku występowania większego luzu przez wyrobienie się otworów na śruby należy wieszak wymienić. Kiedy jedno z piór jest pęknięte trzeba rozmontować resor i wymienić je na nowe. Warto też skontrolować ilość smaru znajdującego się pomiędzy piórami.

Pióra zużywają się na skutek przeciążania pojazdu lub jego długiej eksploatacji, czego efektem może być odkształcenie i utrata elastyczności. W warunkach warsztatowych resor rozmontowuje się i każde pióro poddaje obróbce mechanicznej. Polega ona na młotkowaniu lub walcowaniu. Walcowanie stosuje się przeważnie w przypadku grubych piór resorów samochodów ciężarowych. Przy ponownym składaniu można ująć lub dołożyć jedno bądź więcej piór. Uzyskujemy w ten sposób resory bardziej miękkie lub twarde.

Bardzo ważny jest też stan i jakość przekładek między piórami. W starszych samochodach zalecano okresowe smarowanie resorów smarem grafitowym, a w nowszych stosuje się przekładki teflonowe.

 

Czy warto kupić przyczepę z resorami piórowymi?

Resory piórowe, jak pisaliśmy w tym artykule, zniknęły na dobre z samochodów osobowych. Są jednak nadal stosowane z powodzeniem w ciężarówkach i przyczepach. Polecamy je szczególnie w warunkach gospodarstwa rolniczego. Przemawiają za tym trzy istotne zalety:

  • większa nośność i zdolność do wytrzymywania przeładowania,
  • możliwość taniej regeneracji,
  • łatwość w ewentualnym dosztukowaniu lub wymianie całego pakietu, korzystając z usług lokalnych kuźni i warsztatów.